Drugie życie pani Appelstein. T. 1 : powieść współczesna (Łoś Wincenty) str. 49

Ale on pamiętał doskonale, jak wtedy, gdy bankructwo było niemal faktem dokonanym, gdy zwątpił, aby nawet tytaniczne wysiłki zdołały ocalić honor od ruiny, w jaką firmę pogrążył Bernard, jak wtedy nadludzką siłą i wolą natchnęła go ta dziecina, leżąca w kołysce.
"Niechże pokolenie drugie nie pokutuje za winy jego brata, niechże ta matka, czarowna Irena, wolną będzie od plamy, która musiałaby przejść na jej córkę!"— pomyślał i chwycił się najniebezpieczniejszych sposobów w imię tego tylko, aby pannie Appelstein ze Starżanki urodzonej nikt nigdy zarzucić nie mógł, że jej ojciec go okradł.
On tego dopełnił i zdawało mu się teraz, że uczynił to tylko dla Lulu.
Podczas gdy Leontynka ręką trzymając dłoń stryja, opowiadała mu co się działo i co zaszło od jego ostatniej bytności we Lwowie, Bywalski słuchał relacyj Ireny. Więc świadek lwowski urządzał koalicyę, aby jej nie wpuszczać do salonów tych sfer, w których chciała znaleźć samca do gniazda dla swego pisklęcia.
Irena nie chciała przebojem zdobywać sobie tego, co miała prawo osiągnąć drogą prostą i naturalną.

Co miała czynić?
A tu świeży, świeżutki wypadek z Jakóbem Starzą, synem Witolda, — tego Witolda, dla którego ile ona zrobiła, ile przecierpiała, on jeden, Bywalski, pośrednik w wydaniu jej za mąż i pośrednik w wyłudzaniu "pożyczek" od Appelsteina wiedział.
Czy widocznem w Warszawie było, że młody Starża starał się o księżniczkę Głuską, czy Witold rzeczywiście był dość bogatym, aby wchodzić w rodzinę zbankrutowanych, ale wysoko ceniących się książąt?
Narzekania mieszały się z pytaniami, żale z uśmiechami. Stary, wygodny Bywalski tracił głowę. On nigdy nie rozumiał wielkich światowych podłości i namiętności, choć znał świat doskonale. Rozumiał, że panna Appelstein nie mogła mieć w świecie arystokratycznym tej pozycyi, co księżniczka Minii, ale aby jej skąpiono łokcia posadzki i światła kinkietów?
Znał Witolda jako próżnego młodzieńca, poświęcającego z lekkiem sercem siostrę dla swych widoków, znał go później jako pozującego na pana dorobkiewicza majątkowego, znał go jako osobnika nawskroś zmaterializowanego i ogarniętego namiętnością pychy, którą go zaraził jednej zimy

zepsuty świat warszawski, zgangrenowany przez finanse, ale nie przypuszczał, aby Starża w tem dwudziestokilkoletniem obracaniu się między panami do tego stopnia zmarniał, iżby się dziś wstydził siostry i to takiej siostry.
Wypowiedział to i milczał.
— I cóż pan na to powiesz? — zapytała Irena.
— Ach! — odparł Bywała, starszy o kilka lat od początku tej rozmowy — moja droga pani Ireno, a cóż mam powiedzieć? Nic nie powiem, chyba to tylko, iż widzę, że za długo żyję. Świat i ludzie mi się zmieniają, nie rozumiem ich już. Mnie w swoim czasie bardzo za złe brano, że bywałem w świecie, mając brata rolnika w ciężkich interesach. Kochałem go przecież. Wierzę, że długo żyć wolno na wsi obywatelowi, ale światowcy długo żyć nie mogą. Świat, salon tak prędko się psuje, rozkłada, iż zadziwia swych przewódców. Wszakże ja uchodziłem zawsze za cynika i hołdującego hasłom salonu. Dziś głupieję nad Witoldem. Ten młody zaś Jakób napełnia mnie obrzydzeniem do wszystkiego, co wyrasta na glebie zroszonej salonową próżnością. Gdybym był Neronem, przede-